Dziedziczenie samych korzyści majątkowych to ciągle przekazywany mit

Tak jak w przypadku mitów dotyczących różnych zagadnień związanych z naszym życiem, tak również w przypadku kwestii prawnych funkcjonuje wiele mitów związanych  z nieznajomością prawa. Przykładem jest mit dotyczący dziedziczenia jedynie samych aktywów majątkowych po zmarłym. Do tej pory spotykam się z zaskoczeniem, gdy klienci dzwonią do kancelarii i dowiadują się, że po zmarłym odziedziczyli również, a czasem niestety tylko-  długi. Jak to zatem jest z tym dziedziczeniem długów?

Zgodnie z kodeksem cywilnym, spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Są to więc czynności automatycznie odbywające się z mocy prawa, na które nie mamy wpływu.

A co to właściwie jest spadek? Są to zarówno prawa, jak i obowiązki majątkowe zmarłego, które przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób na zasadach określonych  w kodeksie cywilnym.

            Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. Natomiast do długów spadkowych należą także koszty pogrzebu spadkodawcy w takim zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyjętym w danym środowisku, koszty postępowania spadkowego, obowiązek zaspokojenia roszczeń o zachowek oraz obowiązek wykonania zapisów zwykłych i poleceń, jak również inne obowiązki przewidziane w przepisach kodeksu cywilnego.            

 Należy w tym miejscu wskazać, że do chwili przyjęcia spadku, spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku. Natomiast od chwili przyjęcia spadku, spadkobierca ponosi odpowiedzialność za te długi z całego swojego majątku. I ten właśnie moment, tj. chwila przyjęcia spadku jest dla spadkobiercy kluczowy, jeżeli chce ochronić swój majątek przed ewentualnymi wierzycielami spadkodawcy.

 Co może zrobić spadkobierca? Może on:

– przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkodawcy (tzw. proste przyjęcie spadku);

– przyjąć spadek z ograniczeniem swojej odpowiedzialności za długi spadkowe (tzw. przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza);

– spadek odrzucić.

Nie nasuwa wątpliwości sytuacja, w której następuje proste nabycie spadku, gdyż wówczas spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia. Prosta jest również sytuacja, w której spadkobierca spadek odrzuca- zostaje on bowiem wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.

 Jeżeli natomiast spadkobierca przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, poniesie on odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku.

 Przy czym, jeżeli spadkobierca podstępnie nie podał do inwentarza przedmiotów należących do spadku albo podał do inwentarza nie istniejące długi- powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada. 

 Trzeba pamiętać, że oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może zostać złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Co do zasady, brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku (brak złożenia oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku będzie jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza w przypadku gdy spadkobiercą będzie osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna). Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku składa się przed sądem lub przed notariuszem. Można je złożyć ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym.

O kilku kwestiach związanych z odpowiedzialnością za długi spadkowe do chwili działu spadku i od tej chwili- w następnym artykule dotyczącym stwierdzenia nabycia spadku oraz działu spadku.

Podobne wpisy

Komentowanie jest zamknięte