Na czym polega wydziedziczenie?

Często spotykamy się z pojęciem wydziedziczenia. Jednak czy faktycznie dla osoby, która nie ma na co dzień do czynienia z prawem, jest ono zrozumiałe? Mam wrażenie, że w potocznym rozumieniu, instytucji wydziedziczenia nadano zupełnie inne znaczenie, niż wynika to z przepisów kodeksu cywilnego. Zwykle bowiem „wydziedziczenie” rozumiane jest jako działanie spadkodawcy, który w testamencie nie powołuje do spadku danego spadkobiercy. Ewentualnie, rozumiane jest  jako działanie spadkodawcy, który wprost wskazuje w testamencie, że danego spadkodawcę „wydziedzicza”. Przy czym uważa się, że to czy dany spadkobierca zostanie wydziedziczony, zależy jedynie od woli spadkodawcy. 

Tymczasem powyższe, potoczne definicje oddają charakter instytucji wydziedziczenia jedynie w części. Fakt, że dana osoba nie zostanie powołana do dziedziczenia testamentowego, nie przesądza bowiem automatycznie o jej wydziedziczeniu. Najbliższemu kręgowi osób dziedziczących po zmarłym, tj. jego zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należy się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy, albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni- dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by przypadł w przypadku dziedziczenia ustawowego, w innych zaś wypadkach- połowa wartości tego udziału. Jest to tak zwany zachowek. Przysługuje on wyżej wymienionemu kręgowi uprawnionych na warunkach szczegółowo określonych w kodeksie cywilnym. W pewnych jednak sytuacjach, ściśle określonych przez ustawodawcę, spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku. Dopiero w takiej sytuacji, zgodnie z obowiązującym w naszym kraju prawem, następuje wydziedziczenie.

Kiedy w takim razie spadkodawca może wydziedziczyć uprawnionych do zachowku? 

Kodeks cywilny przewiduje jedynie trzy takie sytuacje, a mianowicie gdy uprawniony do zachowku:

a)      wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;

b)      dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;

c)      uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Podobne wpisy

Komentowanie jest zamknięte