Stwierdzenie nabycia spadku i to wszystko?

Kolejnym mitem związanym ze spadkobraniem jest powszechne pojęcie, że wystarczy uzyskać sądowe stwierdzenie nabycia spadku, aby swobodnie rozporządzać całym majątkiem spadkowym. O ile spadek przypadł jednemu spadkobiercy, powyższe stwierdzenie można uznać za prawdziwe. Jednak w sytuacji, gdy występuje kilku spadkobierców, kwestia ta przedstawia się zupełnie inaczej.

 Należy wskazać, że w przypadku dziedziczenia ustawowego, ustawa konkretnie wskazuje w jakich częściach dziedziczą poszczególni spadkobiercy. Natomiast w przypadku powołania do spadku w drodze testamentu – spadkobierca może powołać do całości lub części spadku jedną lub kilka osób. Spadek, to upraszczając, wszelkie prawa i obowiązki majątkowe zmarłego.

Sąd wydając postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, wskazuje w nim jedynie spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wysokość ich udziałów. W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd stwierdza także nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego, wymieniając osobę, dla której spadkodawca uczynił zapis windykacyjny, oraz przedmiot tego zapisu. I to wszystko.

Z powyższego wynika, że skoro występuje kilku spadkobierców, nabywają oni prawo do jakiejś części spadku, ale nie – wbrew powszechnej opinii- do danego składnika spadku (np. telewizora, domu, samochodu).

 Samo uzyskanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku może zatem okazać się niewystarczające. Jeżeli bowiem spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. W takiej sytuacji, spadkobierca może za zgodą pozostałych spadkobierców rozporządzać udziałem w przedmiocie należącym do spadku. Jednak w przypadku braku zgody któregokolwiek z pozostałych spadkobierców rozporządzenie jest bezskuteczne o tyle, o ile naruszałoby uprawnienia przysługujące temu spadkobiercy na podstawie przepisów o dziale spadku.

 Żeby niejako zlikwidować ww. niedogodności, ustawodawca wprowadził instytucję tzw. działu spadku. Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Co istotne, o ile do spadku należy nieruchomości, umowa o dział spadku powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego.

Skład i wartość spadku ulegające podziałowi w przypadku, gdy dział spadku następuje na mocy orzeczenia sądu, ustala sąd. W orzeczeniu wydanym w wyniku postępowania działowego, sąd ustali co każdy ze współspadkobierców ma otrzymać ze spadku.
W postępowaniu działowym sąd rozstrzyga dodatkowo o istnieniu zapisów zwykłych, których przedmiotem są rzeczy lub prawa należące do spadku, jak również o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych. Szczegółowe zasady działu spadku regulują przepisy kodeksu cywilnego oraz kodeksu postępowania cywilnego.

O czym należy pamiętać, to odpowiedzialność za długi spadkowe, która inaczej kształtuje się do chwili działu spadku i od chwili działu spadku. Co do zasady, do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Jeżeli jeden ze spadkobierców spełnił świadczenie, może on żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości udziałów. Natomiast od chwili działu spadku, spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów.

 

Podobne wpisy

Komentowanie jest zamknięte