Zapis windykacyjny jako alternatywa dla testamentu

W swojej praktyce spotykam się często z pytaniami dotyczącymi spadkobrania. Chciałbym przybliżyć kilka związanych z tym zagadnień.

Na początek kwestia powołania spadkobiercy do spadku. Wielu osobom wydaje się oczywiste, że spadkodawca może wskazać w testamencie konkretne, poszczególne przedmioty, jakie przypadną po jego śmierci poszczególnym spadkobiercom. Taka sytuacja, na podstawie obowiązujących przepisów jest jednak możliwa od niedawana. W dodatku przekazanie konkretnych przedmiotów danemu spadkobiercy może nastąpić jedynie przy spełnieniu warunków określonych przez kodeks cywilny.

Ogólna zasada jest bowiem taka, że spadkodawca może powołać do całości bądź części spadku (nie wskazując jednak poszczególnych przedmiotów spadkowych) jedną lub kilka osób. Natomiast jeżeli spadkodawca powoła do spadku lub do oznaczonej części spadku kilku spadkobierców, nie określając przy tym ich udziałów spadkowych, będą oni dziedziczyli w częściach równych.

Ustawodawca dostrzegając zmieniające się warunki społeczno-gospodarcze uznał jednak,  że taki sposób spadkobrania może nie sprawdzać się w każdej sytuacji. Ot, chociażby wówczas, gdyby np. przedsiębiorstwo spadkodawcy miało zostać dziedziczone przez osoby, które w ogóle nie znają się na prowadzeniu określonego rodzaju działalności lub które najzwyczajniej nie chciałyby działalności spadkodawcy kontynuować.  

W związku z powyższym, ustawą z dnia 18 marca 2011r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 85, poz. 458) ustawodawca wprowadził do polskiego systemu prawnego tzw. zapis windykacyjny. Instytucja zapisu windykacyjnego pozwala spadkodawcy w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego, postanowić że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku.

Co jednak istotne, nie każdy przedmiot może stanowić przedmiot zapisu windykacyjnego. Ustawodawca w sposób wyczerpujący wskazuje, że przedmiotem zapisu windykacyjnego może być wyłącznie:

1) rzecz oznaczona co do tożsamości;

2) zbywalne prawo majątkowe;

3) przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne;

4) ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności.

 Zatem, skoro w drodze dziedziczenia testamentowego nie można przekazać spadkobiercom konkretnych przedmiotów, zapis windykacyjny może stanowić dla spadkodawcy ciekawą alternatywę.

 

Komentowanie jest zamknięte