Rękojmia i gwarancja to nie to samo

Często zdarza się, że w potocznym języku pojęcia „rękojmia”, „gwarancja” używane są zamiennie. Należy jednak zdawać sobie sprawę, że uprawnienia wynikające z ww. instytucji prawa cywilnego wcale nie są tożsame. Przepisy dotyczące rękojmi i gwarancji na przestrzeni lat ewoluowały. Obecnie, uprawniony może zdecydować czy chce skorzystać z uprawnień wynikających z rękojmi czy z gwarancji. Kiedyś, możliwe było skorzystanie z uprawnień wynikających z rękojmi, dopiero gdy sprzedawca we właściwym czasie nie uczynił zadość obowiązkom wynikającym z gwarancji.

      Rękojmia i gwarancja zostały uregulowane w kodeksie cywilnym. Rękojmię regulują art. 556 – 576 k.c., natomiast gwarancję art. 577 – 581 k.c. Rękojmia jest instytucją ściśle uregulowaną przez ustawę. Modyfikacja tego reżimu odpowiedzialności jest możliwa wyjątkowo. Szczególnie, jeżeli umowa zawierana jest z konsumentem- ograniczenie lub wyłączenie odpowiedzialności z tytułu rękojmi, jest dopuszczalna jedynie w sytuacjach opisanych w przepisach szczególnych. Inaczej ma się rzecz w przypadku gwarancji. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt V CSK 166/11 rękojmia zapewnia minimum ochrony interesów kupującego, a gwarancja jakości nie jest jej modyfikacją, lecz odrębną, dodatkową formą zabezpieczenia interesów kupującego, nie podlega więc ograniczeniom przewidzianym dla rękojmi. Gwarancji udziela sam gwarant, decydując o tym, w jakim zakresie chce przejąć ryzyko ponad albo obok tego, co przewiduje rękojmia. Treść stosunku gwarancji jest, zgodnie z art. 577 § 1 k.c., kształtowana przez umowę. Wręczenie dokumentu gwarancyjnego i jego przyjęcie przez nabywcę powoduje powstanie stosunku obligacyjnego pomiędzy wystawcą tego dokumentu i nabywcą rzeczy. W sytuacji, w której wręczający dokument gwarancyjny sprzedawca nie jest jego wystawcą, pełni on rolę jedynie posłańca, chyba że jest przedstawicielem gwaranta. Stwierdzenie to wyjaśnia znaczenie zapewnień co do jakości rzeczy udzielanych przez sprzedawcę i ich mocy wiążącej dla gwaranta. Jeżeli zatem sprzedawca nie jest przedstawicielem gwaranta, zapewnienia przez niego wyrażane nie wiążą tego ostatniego, skoro stosunek obligacyjny wynikający z gwarancji powstaje pomiędzy wystawcą gwarancji a nabywcą rzeczy.

            A zatem gwarancja stanowi dodatkowe, dobrowolne zabezpieczenie ewentualnych roszczeń, udzielone kupującemu przez wytwórcę lub sprzedawcę. Co w istotny sposób różni ww. instytucje, to to, że potwierdzenie udzielenia gwarancji zawsze stanowi dokument gwarancyjny. Ponieważ uprawnienia związane z rękojmią zostały uregulowane w ustawie, nie trzeba ich potwierdzać w jakiś szczególny sposób.  Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 października 2001 r., sygn. akt III CKN 425/00 samo umieszczenie w umowie sprzedaży postanowienia o udzieleniu gwarancji kupującemu na odpowiedni okres i zapowiedź dostarczenia kontrahentowi odpowiedniej karty gwarancyjnej (dokumentu gwarancyjnego) w okresie trwania stosunku sprzedaży (np. w chwili uruchomienia sprzedanej maszyny) nie tworzy jeszcze dostatecznych podstaw do przyjęcia, że między stronami doszło do ukształtowania stosunku gwarancji o treści określonej w art. 577 k.c. i nast. (w brzmieniu sprzed 28 grudnia 1996 r. lub w brzmieniu po tej dacie). W tym zakresie niezbędne byłoby pojawienie się jeszcze dalszego zdarzenia prawnego, a mianowicie – wydanie, a przynajmniej udostępnienie kupującemu odpowiedniego dokumentu zawierającego warunki (postanowienia) udzielonej gwarancji. Nie miałaby przy tym decydującego znaczenia sama nazwa takiego dokumentu i miejsce umieszczenia warunków gwarancji (np. mogłyby one znaleźć się także w treści samej umowy sprzedaży).

Komentowanie jest zamknięte